Cách chăm sóc răng giả

Răng giả là răng thay thế tháo lắp được. Răng giả toàn hàm (full denture) thay thế toàn bộ răng ở hàm trên hoặc hàm dưới. Răng giả bán hàm (partial denture) thay thế một vài răng bị mất và thường ôm vừa quanh những răng tự nhiên còn lại.

Một số người cũng nghe các thuật ngữ răng giả khác. Răng giả tức thì (immediate denture) là răng giả được đặt sớm ngay sau khi răng được nhổ. “Lót lại” (reline) là khi thêm vật liệu vào mặt trong của răng giả để khớp nướu tốt hơn. “Làm lại phần đế” (rebase) là khi làm lại phần nền nhưng giữ nguyên răng. Răng giả gắn trên implant (implant-supported denture), còn gọi là răng giả gắn vít/đỡ trên implant, là loại răng giả được gắn theo cách đặc biệt vào implant nha khoa do nhà cung cấp được cấp phép đặt. Lớp lót mềm (soft liner) là một lớp mềm hơn ở bên trong một số loại răng giả để tăng sự thoải mái. Chuyên viên làm răng giả (denturist) là người được cấp phép ở một số bang, có thể làm và lắp răng giả tùy theo quy định của từng nơi.

Chăm sóc răng giả tốt nghĩa là vệ sinh mỗi ngày, cầm nắm nhẹ nhàng và cất giữ đúng cách khi bạn không đeo. Đồng thời cần chú ý những thay đổi về độ khít, mùi, vết ố hoặc hư hỏng và hỏi một nha sĩ hoặc nhà cung cấp răng giả được cấp phép nếu có điều gì đó không ổn.

Một quy trình đơn giản thường dễ theo nhất.

1. Rửa tay trước khi chạm vào răng giả.
2. Tháo răng giả cẩn thận.
3. Xả răng giả với nước để rửa trôi thức ăn còn dính.
4. Vệ sinh nhẹ nhàng bằng dung dịch vệ sinh răng giả hoặc sản phẩm khác do nhà cung cấp được cấp phép khuyên dùng.
5. Xả lại thật kỹ.
6. Vệ sinh cả khoang miệng. Nếu bạn còn răng tự nhiên, hãy chải răng. Dùng bàn chải mềm hoặc khăn sạch vệ sinh nhẹ nướu, lưỡi và phần vòm miệng.
7. Cất răng giả theo đúng hướng dẫn của sản phẩm hoặc nhà cung cấp khi bạn không đeo.

Nhiều người ngâm răng giả như một phần của việc vệ sinh. Ngâm có thể giúp làm lỏng cặn bám và giúp răng giả không bị khô, nhưng cách ngâm cụ thể phụ thuộc vào chất liệu răng giả và hướng dẫn của sản phẩm. Luôn làm theo nhãn và mọi chỉ dẫn từ nhà cung cấp được cấp phép.

Hãy thử vệ sinh răng giả trên một chiếc khăn đã gấp hoặc trên bồn rửa có đổ sẵn một phần nước. Nếu rơi trượt, răng giả có thể ít bị gãy hơn.

Nếu răng giả của bạn có các phần kim loại, hãy cẩn thận hơn. Một số sản phẩm vệ sinh có thể không phù hợp với mọi loại răng giả. Nếu bạn không chắc sản phẩm nào an toàn, hãy hỏi nhà cung cấp được cấp phép.

Răng giả có thể khá chắc, nhưng vẫn có thể nứt, cong vênh hoặc mòn đi nếu dùng/cầm nắm thô bạo.

Tránh các lỗi thường gặp sau:

• Không dùng nước quá nóng hoặc nước đang sôi trừ khi nhà cung cấp được cấp phép nói rõ là bạn cần làm vậy. Nhiệt có thể làm hỏng một số loại răng giả.
• Không chà bằng bàn chải cứng hoặc chất tẩy rửa thô ráp trừ khi nhà cung cấp nói là an toàn.
• Không dùng thuốc tẩy (bleach), chất tẩy rửa gia dụng mạnh hoặc các hỗn hợp tự pha nếu hướng dẫn trên sản phẩm hoặc nhà cung cấp không xác nhận là phù hợp.
• Không tự uốn các móc kim loại của răng giả bán hàm.
• Không tự cưa mài, dán keo hay sửa chữa răng giả tại nhà.
• Không để răng giả ở nơi trẻ em hoặc thú cưng có thể với tới.
• Đừng bỏ qua tình trạng răng giả đột nhiên thấy lỏng, cọ kêu, phát tiếng “cạch/cọc” hoặc gây chỗ đau.

Một chiếc răng giả không còn khớp tốt có thể khó đeo hơn và cũng khó vệ sinh hơn. Theo thời gian, một số người cần “lót lại” (reline) hoặc “làm lại phần đế” (rebase). Việc này nên trao đổi với nhà cung cấp được cấp phép, vì bước tiếp theo phù hợp sẽ tùy thuộc vào loại răng giả và tình trạng miệng của bạn.

Nhiều người hỏi bao lâu thì nên vệ sinh răng giả một lần. Nhìn chung, chăm sóc hằng ngày là quan trọng. Thức ăn, mảng bám và vết ố có thể tích tụ nếu không vệ sinh răng giả thường xuyên.

Mọi người cũng hỏi liệu có bình thường khi răng giả thay đổi theo thời gian không. Răng giả và khoang miệng đều có thể thay đổi. Răng giả từng khớp tốt lúc đầu có thể sau đó cảm giác khác đi. Nếu bắt đầu lỏng hơn, cọ vào nhau nhiều hơn hoặc làm kẹt thức ăn, có thể đã đến lúc bạn nên cho kiểm tra.

Một câu hỏi phổ biến khác là về việc có nên ngủ cùng răng giả hay không. Một số người có, và một số người không. Quy trình tốt nhất còn tùy thuộc vào từng người, loại răng giả và hướng dẫn của nhà cung cấp. Nếu bạn không chắc điều gì phù hợp với mình, hãy hỏi nhà cung cấp răng giả hoặc nha sĩ được cấp phép.

Nhiều người cũng lo lắng về mùi hôi hoặc vết ố. Đôi khi nguyên nhân chỉ là cặn bám hằng ngày. Đôi khi đó có thể là dấu hiệu cho thấy răng giả cần được chăm sóc chuyên môn. Vệ sinh tại nhà giúp ích, nhưng nếu mùi hoặc vết ố vẫn tái diễn, nên nhờ nhà cung cấp kiểm tra.

Nếu răng giả của bạn là loại mới và bạn muốn hiểu thêm, tìm hiểu kiến thức cơ bản về răng giả và so sánh các loại răng giả phổ biến.

SmileAgain Match không cung cấp dịch vụ chăm sóc nha khoa, nhưng có thể giúp bạn kết nối với nhà cung cấp răng giả hoặc nha sĩ được cấp phép gần bạn.

Nên liên hệ nhà cung cấp nếu:

• Răng giả của bạn bị nứt, sứt mẻ hoặc gãy
• Cảm thấy lỏng hoặc trượt nhiều hơn trước
• Gây ra chỗ đau, cọ xát hoặc cảm giác đè ép mà không đỡ
• Bạn nhận thấy mùi hôi kéo dài hoặc mảng bám dày mà bạn không thể loại bỏ
• Móc/khóa của răng giả bán hàm bị cong hoặc không nằm đúng vị trí
• Bạn nghĩ răng giả có thể cần “lót lại” (reline), “làm lại phần đế” (rebase) hoặc thay mới

Nhà cung cấp được cấp phép có thể kiểm tra răng giả, giải thích những gì họ thấy và cho bạn biết có những lựa chọn nào. Chi phí có thể chênh lệch khá nhiều. Ví dụ, chi phí dịch vụ chăm sóc răng giả và sửa chữa có thể dao động từ khoảng $50 đến $500 trở lên, và răng giả mới có thể cao hơn nhiều, tùy vào loại, vật liệu, nhà cung cấp và khu vực. Đây không phải là báo giá.

Nếu chi phí là vấn đề, nhận hỗ trợ ghép (miễn phí). Việc ghép miễn phí có thể giúp bạn tìm nhà cung cấp gần bạn để hỏi câu hỏi, so sánh thông tin tại phòng khám và tìm hiểu bước tiếp theo.

Tìm dịch vụ chăm sóc răng giả có thể thấy bối rối, nhất là khi bạn mới bắt đầu, giúp một người lớn tuổi trong gia đình, hoặc bạn thấy thoải mái hơn khi được tư vấn bằng ngôn ngữ khác tiếng Anh.

SmileAgain Match là dịch vụ ghép nối miễn phí. Đây không phải là nha sĩ, chuyên viên làm răng giả (denturist) hay phòng khám. Dịch vụ chia sẻ thông tin mang tính giáo dục và giúp kết nối người lớn cũng như gia đình với các nhà cung cấp răng giả và nha khoa tham gia.

Dưới đây là cách dịch vụ có thể giúp:

• Tiết kiệm thời gian khi tìm nhà cung cấp gần bạn
• Dễ dàng so sánh các lựa chọn tại địa phương
• Hỗ trợ các gia đình đang chăm sóc cho cha mẹ, ông bà hoặc người thân
• Hỗ trợ người đọc muốn có thông tin dễ hiểu theo ngôn ngữ thường ngày trước
• Cung cấp cách bắt đầu đơn giản với chỉ thông tin liên hệ và một ghi chú ngắn

Bạn không cần biết chính xác bạn cần dịch vụ nào trước khi nhờ giúp đỡ. Nếu bạn muốn bắt đầu bằng việc tìm hiểu, đọc thêm các hướng dẫn về răng giả. Nếu bạn cảm thấy sẵn sàng để tìm dịch vụ gần bạn, sử dụng form ghép miễn phí.